Henry Fonda

Henry FondaHenry Fonda (16 maja 1905 – 12 sierpnia 1982) – amerykański aktor filmowy i teatralny.

Karierę aktorską rozpoczynał w miejscowym teatrze w rodzinnej miejscowości Grand Island, pod kierunkiem matki Marlona Brando – Dodie Brando. Następnie występował w Nowym Jorku na Broadway’u, gdzie stopniowo zdobywał doświadczenie (lata 1926-34). Krótko potem zaczął kreować swój wizerunek w Hollywood, gdzie jego pierwszym filmem był „Farmer bierze żonę” („The Farmer Takes a Wife”). Od tamtej pory zaczął występować w wielu filmach. Na czas drugiej wojny światowej przerwał swoje aktorstwo i zaciągnął się do marynarki wojennej, w której walczył trzy lata (m.in. brał udział w walkach na Pacyfiku).

W czasach postzimnowojennych balansował pomiędzy grą w filmie, a w teatrze. W latach 50 i 60 zaczął na dobre grać w westernach – główna rola w „Gwiazda szeryfa” („The Tin Star” – 1957), „Warlock” (1959) czy „Jak zdobywano Dziki Zachód” („How the West Was Won” – 1965). Pod koniec lat sześćdziesiątych występuje w klasycznym spaghetti westernie – „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” („Once Upon a Time in the West” – 1968) w reżyserii Sergio Leone’a, odgrywając jedną z głównych roli.

W latach siedemdziesiątych wystąpił w kilkunastu filmach, głównie katastroficznych. Jego ostatnim filmem był dramat obyczajowy „Nad złotym stawem” („On Golden Pond” – 1981), z udział w którym otrzymał Oscara. W tym samym roku otrzymał również drugiego Oscara za całokształt 50-letniej twórczości.

Henry Fonda

Fonda był patriarchą rodziny słynnych aktorów, zaliczając do nich swoją córkę Jane Fonda, syna Peter Fonda, wnuczkę Bridget Fonda oraz wnuka Troy Garity.

Wybrana filmografia:

  • 1938: Jezebel jako Preston Dillard
  • 1939: Młodość Lincolna (Young Mr. Lincoln) jako Abraham Lincoln
  • 1940: Grona gniewu (The Grapes of Wrath) jako Tom Joad
  • 1948: Fort Apache jako Podpułkownik Owen Thursday
  • 1957: Dwunastu gniewnych ludzi (12 Angry Men) jako przysięgły nr 8
  • 1957: Gwiazda szeryfa (The Tin Star) jako Morgan Hickman
  • 1962: Jak zdobywano Dziki Zachód (How the West Was Won) jako Jethro Stuart
  • 1962: Najdłuższy dzień (The Longest Day) jako Generał brygady Theodore Roosevelt Jr., zastępca dowódcy 4. Dywizji Piechoty
  • 1968: Pewnego razu na Dzikim Zachodzie (C’era una volta il West) jako Frank
  • 1970: Spóźniony bohater (Too Late to Hero) jako Kapitan John G. Nolan
  • 1970: Był sobie łajdak (There Was a Crooked Man…) jako Woodward Lopeman
  • 1978: Rój (The Swarm) jako Dr Walter Krim
  • 1979: Meteor jako Prezydent
  • 1981: Nad złotym stawem (On Golden Pond) jako Norman Thayer Jr.